Trafik kazası geçirdiniz, aracınız hasar gördü veya sigorta kapsamında karşılanması gereken bir zarara uğradınız ancak sigorta şirketi tazminatınızı ödemiyor mu? Sigorta şirketinin başvuruyu reddetmesi, eksik ödeme yapması ya da talebinize cevap vermemesi hâlinde başvurabileceğiniz hukuki yollar bulunabilir.
Sigorta şirketi tazminatımı ödemiyor, ne yapmalıyım? Sigorta şirketine nasıl başvurulur? Eksik tazminata itiraz edilebilir mi? Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru şartları nelerdir? Sigorta şirketine karşı dava açmak mümkün müdür?
Bu yazıda sigorta şirketinden tazminat alamayan kişilerin haklarını ve izleyebilecekleri hukuki yolları açıklıyoruz.
Sigorta Şirketi Hangi Durumlarda Tazminat Ödemek Zorundadır?
Sigorta şirketinin tazminat ödeme yükümlülüğü, sigorta türüne, poliçe kapsamına, gerçekleşen olayın niteliğine ve ilgili mevzuata göre belirlenir. Her zarar, her poliçe kapsamında otomatik olarak karşılanmaz. Bununla birlikte, sigorta teminatı kapsamındaki bir zarar için gerekli koşullar oluşmuşsa sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğü gündeme gelebilir.
Sigorta uyuşmazlıkları özellikle şu durumlarda ortaya çıkar:
- Trafik kazası sonrasında araç hasar bedelinin ödenmemesi.
- Araç değer kaybı tazminatının reddedilmesi veya eksik hesaplanması.
- Kasko kapsamında hasar bedelinin karşılanmaması.
- Yaralanmalı trafik kazasında bedensel zarar tazminatı talebinin reddedilmesi.
- Sigorta şirketinin poliçe kapsamını gerekçe göstererek ödeme yapmaması.
- Hasar dosyasının uzun süre sonuçlandırılmaması.
- Eksik belge gerekçesiyle tazminat başvurusunun sonuçlandırılmaması.
Öncelikle hangi sigorta türünden kaynaklanan bir uyuşmazlık yaşandığı belirlenmelidir. Zorunlu trafik sigortası, kasko, konut sigortası ve diğer sigorta türlerinde uygulanacak hükümler ve başvuru koşulları farklı olabilir.
Sigorta Şirketi Tazminatımı Ödemiyorsa İlk Olarak Ne Yapmalıyım?
Sigorta şirketi tazminat talebinizi karşılamıyorsa doğrudan dava açmadan önce dosyanın incelenmesi ve gerekli başvuruların yapılması önemlidir.
1. Sigorta Poliçesini ve Hasar Dosyasını İnceleyin
İlk olarak sigorta poliçesinin kapsamı, teminat limitleri, istisnalar ve sigorta şirketinin ret gerekçesi değerlendirilmelidir.
Sigorta şirketi, ödeme yapmamasını poliçe kapsamı dışında kalma, teminat istisnası veya başka bir gerekçeye dayandırabilir. Bu gerekçenin somut olay ve ilgili mevzuat bakımından geçerli olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.
2. Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru Yapın
Tazminat talebinizi yazılı olarak sigorta şirketine iletin. Başvuruda olayın tarihini, hasar dosyası numarasını, talep edilen tazminat türünü ve zararınızı açıklayın.
Başvurunun teslim edildiğini veya sigorta şirketine ulaştığını kanıtlayan belgeleri saklayın. Daha önce başvuru yaptıysanız başvuru formu, e-posta, kayıt numarası ve şirketin cevabı gibi belgeleri muhafaza edin.
Trafik kazalarından doğan zorunlu mali sorumluluk sigortası taleplerinde, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca dava veya tahkim yoluna başvurmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması gerekir.
3. Ret Gerekçesini ve Eksik Ödeme Hesabını Kontrol Edin
Sigorta şirketi talebinizi reddetmişse veya talep ettiğiniz tutardan daha az ödeme yapmışsa, gerekçeyi ve hesaplama yöntemini inceleyin.
Örneğin araç değer kaybı talebinde aracın geçmiş hasarları, kazadaki kusur durumu, hasarın niteliği ve uygulanabilir hesaplama esasları önem taşıyabilir. Bedensel zarar taleplerinde ise sağlık raporları, maluliyet durumu, gelir bilgileri ve diğer hesaplama unsurları gündeme gelebilir.
Sigorta şirketinin yaptığı hesaplamanın doğru olmadığı düşünülüyorsa dosyadaki belgeler ve gerektiğinde uzman incelemesi doğrultusunda itiraz edilebilir.
Sigorta Şirketine Başvurduktan Sonra Kaç Gün Beklemeliyim?
Başvuru süresi, talebin hangi sigorta türüne dayandığına göre değişebilir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi kapsamında zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermemesi veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar gören, kanuni şartlar çerçevesinde dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir.
Diğer sigorta türlerinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru bakımından genel olarak 15 iş günlük cevap süresi esas alınır. Ancak başvurunun niteliği ve ilgili mevzuat ayrıca kontrol edilmelidir.
Sürenin dolması tek başına tazminat talebinin kabul edildiği anlamına gelmez. Sürenin dolması, gerekli diğer koşullar da mevcutsa uyuşmazlığın tahkim veya yargı yoluna taşınabilmesini sağlayabilir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna Nasıl Başvurulur?
Sigorta şirketiyle yaşanan uyuşmazlıkların çözümünde Sigorta Tahkim Komisyonu önemli bir başvuru yoludur. Tahkim sistemi, şartları sağlandığında uyuşmazlığın mahkeme yerine sigorta hakemleri tarafından incelenmesine imkân tanır.
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmadan önce ilgili sigorta şirketine başvuru yapılmış olması ve talebin tamamen veya kısmen olumsuz sonuçlandığının ya da ilgili sürede cevap verilmediğinin belgelenmesi gerekir. Başvuru için uyuşmazlığın niteliğine ve ilgili sigorta kuruluşunun tahkim sistemine tabi olup olmadığına ilişkin kurallar da dikkate alınmalıdır.
Başvuru sırasında genellikle şu belgeler önem taşır:
- Eksiksiz doldurulmuş başvuru formu.
- Sigorta şirketine yapılan başvuru ve başvurunun ulaştığını gösteren belge.
- Sigorta şirketinin ret veya eksik ödeme yazısı.
- Sigorta poliçesi ve hasar dosyası belgeleri.
- Kaza tespit tutanağı, fotoğraflar ve eksper raporları.
- Tazminat talebini destekleyen diğer belgeler.
- İlgili başvuru ücretinin ödendiğini gösteren belge.
Belgeler, uyuşmazlığın türüne göre değişebilir. Güncel başvuru usulü ve ücretleri için Sigorta Tahkim Komisyonunun resmî internet sitesi kontrol edilmelidir.
Sigorta Şirketinin Eksik Tazminat Ödemesine İtiraz Edilebilir mi?
Evet. Sigorta şirketinin yaptığı ödeme, hak sahibinin talep edebileceği tutarın tamamını karşılamıyorsa somut olayın özelliklerine göre eksik ödeme uyuşmazlığı ortaya çıkabilir.
Örneğin trafik kazası sonrasında araç hasar bedelinin düşük hesaplandığı veya araç değer kaybının eksik ödendiği düşünülüyorsa hesaplamanın dayanakları incelenebilir.
Ancak sigorta şirketinin ödeme yapmış olması, her durumda kalan tazminatın da ödeneceği anlamına gelmez. Kusur oranı, poliçe limiti, zarar miktarı, daha önce yapılan ödemeler ve varsa imzalanan belgeler değerlendirilmelidir.
Özellikle ödeme sırasında ibra, sulh veya benzeri bir belge imzalanmışsa belgenin kapsamı ve hukuki sonuçları dikkatle incelenmelidir. Böyle bir belgenin varlığı, her olayda ek talep hakkının kesin olarak ortadan kalktığı anlamına gelmese de sonraki başvuruları etkileyebilir.
Sigorta Şirketine Karşı Dava Açılabilir mi?
Sigorta şirketiyle uyuşmazlık çözülemezse, ilgili mevzuatın aradığı şartlar yerine getirildiğinde yargı yoluna başvurulabilir.
Zorunlu trafik sigortasından doğan tazminat taleplerinde, Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması gerekir. Başvurunun reddedilmesi veya kanuni süre içinde cevap verilmemesi durumunda şartları oluşmuşsa dava ya da tahkim yolu değerlendirilebilir.
Davanın hangi mahkemede açılacağı; uyuşmazlığın taraflarına, talebin hukuki niteliğine ve görev kurallarına göre belirlenir. Sigorta şirketine karşı açılacak her davanın aynı mahkemede görüleceği söylenemez.
Ayrıca bazı uyuşmazlıklarda sigorta şirketi dışında kazaya karışan araç sürücüsü, işleten veya başka sorumlulara karşı da talepte bulunulması gündeme gelebilir. Bu kişilerin sorumluluğu ve talep edilebilecek tutar somut olayın koşullarına göre değerlendirilmelidir.
Sigorta Tazminatı İçin Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?
Sigorta tazminatlarında zamanaşımı süresi, talebin türüne ve uygulanacak kanuni düzenlemeye göre değişir.
Trafik kazalarından kaynaklanan motorlu araç kazalarına ilişkin maddi tazminat taleplerinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesi kapsamında genel olarak zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl düzenlemesi söz konusudur. Fiil daha uzun bir ceza zamanaşımı süresine tabi ise kanundaki koşullarla bu süre dikkate alınabilir.
Bununla birlikte, kasko ve diğer sigorta sözleşmelerinden doğan talepler farklı zamanaşımı hükümlerine tabi olabilir. Bu nedenle her sigorta uyuşmazlığında aynı sürenin geçerli olduğu varsayılmamalıdır.
Başvuru, tahkim veya dava hazırlığı yapılırken zamanaşımı süresi ayrıca incelenmelidir. Sigorta şirketine başvuru yapılmasının zamanaşımına etkisi de somut talep ve ilgili düzenlemeler kapsamında değerlendirilmelidir.
Sigorta Şirketinden Hangi Tazminatlar Talep Edilebilir?
Talep edilebilecek tazminat, sigorta türüne ve gerçekleşen zarara göre değişir.
Trafik kazalarında olayın koşullarına ve poliçe kapsamına bağlı olarak şu talepler gündeme gelebilir:
- Araç hasar bedeli.
- Araç değer kaybı tazminatı.
- Bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat.
- Sürekli iş göremezlik veya geçici iş göremezlik zararları.
- Destekten yoksun kalma tazminatı.
- Poliçe kapsamında karşılanabilecek diğer zararlar.
Her talebin ayrı şartları ve hesaplama esasları bulunur. Örneğin araç mahrumiyet bedeli, her durumda zorunlu trafik sigortasının teminatı kapsamında kabul edilmez; bu talebin hangi kişiye yöneltilebileceği ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle zarar kalemleri belirlenirken poliçe kapsamı, sorumluluk kuralları ve uygulanabilir mevzuat birlikte incelenmelidir.
Sonuç: Sigorta Şirketi Ödeme Yapmıyorsa Haklarınızı Değerlendirin
Sigorta şirketinin tazminat talebini reddetmesi, eksik ödeme yapması veya başvuruyu sonuçlandırmaması hâlinde başvurulabilecek hukuki yollar bulunabilir. İlk olarak poliçe, hasar dosyası ve ret gerekçesi incelenmeli; gerekli yazılı başvuru yapılmalı ve uyuşmazlığın niteliğine göre Sigorta Tahkim Komisyonu veya yargı yolu değerlendirilmelidir.
Başvuru sürelerinin kaçırılmaması, delillerin saklanması ve talep edilebilecek zarar kalemlerinin doğru belirlenmesi önem taşır. Her sigorta uyuşmazlığı farklı olduğundan, hukuki yolun somut olayın koşullarına göre belirlenmesi gerekir.
Şahintürk Hukuk ve Danışmanlık olarak sigorta tazminatı uyuşmazlıklarında başvuru koşullarının, ödeme hesaplamalarının ve izlenebilecek hukuki yolların değerlendirilmesi konusunda hukuki destek alınabilir. Uyuşmazlığın sonucu, ilgili poliçe, belgeler ve mevzuat çerçevesinde belirlenir.