Boşanma sürecini hızlı ve çekişmesiz şekilde sonlandırmak isteyen eşler için anlaşmalı boşanma protokolü, davanın en önemli aşamalarından biridir. Türk Medeni Kanunu uyarınca eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda anlaşmaya varmaları halinde anlaşmalı boşanma mümkün olmaktadır. Ancak eksik veya hatalı hazırlanan bir protokol, davanın reddedilmesine ya da sürecin uzamasına neden olabilir.
Bu yazımızda anlaşmalı boşanma protokolü nasıl hazırlanır, protokolde hangi hususlar bulunmalıdır ve hukuken dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir sorularını ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü; eşlerin boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda vardıkları mutabakatı yazılı hale getiren hukuki belgedir.
Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesine göre anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için;
- Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması,
- Eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi,
- Hakimin tarafları bizzat dinlemesi,
- Tarafların hazırladığı düzenlemenin hakim tarafından uygun bulunması
gerekmektedir.
Bu düzenleme uygulamada “anlaşmalı boşanma protokolü” olarak adlandırılmaktadır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Protokol hazırlanırken boşanmanın tüm hukuki sonuçlarının açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlenmesi gerekir.
Protokolde genellikle aşağıdaki hususlar yer almalıdır:
1. Taraf Bilgileri
Protokolün başlangıcında eşlerin;
- Adı ve soyadı,
- T.C. kimlik numarası,
- Adresi
belirtilmelidir.
2. Boşanma İradesi
Tarafların karşılıklı olarak boşanmayı kabul ettikleri açıkça yazılmalıdır.
Örnek ifade:
“Taraflar evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını kabul etmekte olup anlaşmalı olarak boşanmaları hususunda mutabık kalmışlardır.”
3. Velayet Düzenlemesi
Ortak çocuk bulunması halinde velayet konusunda açık hüküm kurulmalıdır.
Belirtilmesi gereken hususlar:
- Çocuğun velayetinin hangi ebeveyne verileceği,
- Diğer ebeveynin kişisel ilişki günleri,
- Bayram ve tatil düzenlemeleri.
4. İştirak Nafakası
Velayet kendisine verilmeyen eş tarafından çocuk için ödenecek nafaka miktarı belirtilmelidir.
Örneğin:
- Aylık nafaka miktarı,
- Ödeme günü,
- Artış oranı.
5. Yoksulluk Nafakası
Taraflardan biri nafaka talep ediyorsa miktarı ve ödeme şekli açıkça yazılmalıdır.
Eğer nafaka talep edilmiyorsa:
“Taraflar karşılıklı olarak yoksulluk nafakası talebinde bulunmayacaklarını kabul etmişlerdir.”
şeklinde düzenleme yapılabilir.
6. Maddi ve Manevi Tazminat
Boşanma nedeniyle tarafların birbirlerinden maddi veya manevi tazminat talep edip etmedikleri belirtilmelidir.
İleride uyuşmazlık çıkmaması için feragat hükümleri açık şekilde yazılmalıdır.
7. Mal Rejiminin Tasfiyesi
Tarafların evlilik süresince edinilen mallar konusunda anlaşmaları bulunuyorsa protokolde yer verilmelidir.
Örneğin:
- Taşınmazların paylaşımı,
- Araçların devri,
- Banka hesapları,
- Ziynet eşyaları.
8. Yargılama Giderleri ve Vekalet Ücreti
Dava masraflarının ve varsa avukatlık ücretinin hangi tarafça karşılanacağı belirtilmelidir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanırken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
- Maddeler açık ve anlaşılır olmalıdır.
- Çelişkili ifadeler kullanılmamalıdır.
- Çocukların üstün yararı gözetilmelidir.
- Nafaka ve tazminat miktarları net belirtilmelidir.
- Mal paylaşımına ilişkin hükümler ayrıntılı yazılmalıdır.
- İmzalar eksiksiz olmalıdır.
Hakim, çocukların menfaatine aykırı veya hakkaniyetsiz bulduğu hükümleri değiştirilmesini isteyebilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Olmadan Boşanma Mümkün Müdür?
Hayır. Anlaşmalı boşanma davasında protokol bulunması zorunludur. Tarafların boşanmanın sonuçları üzerinde anlaşamamaları halinde dava çekişmeli boşanma olarak devam eder.
Bu nedenle protokol, anlaşmalı boşanma davasının temel dayanağını oluşturmaktadır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Avukatla Hazırlanmalı Mıdır?
Kanunen avukat tutma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak hatalı hazırlanan bir protokol;
- Hak kayıplarına,
- Nafaka uyuşmazlıklarına,
- Mal paylaşımı sorunlarına,
- Davanın reddedilmesine
neden olabilir.
Bu sebeple protokolün aile hukuku alanında uzman bir avukat tarafından hazırlanması, tarafların gelecekte yaşayabileceği hukuki sorunların önüne geçmektedir.
Sonuç
Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanma sürecinin hızlı ve sorunsuz tamamlanabilmesi için büyük önem taşımaktadır. Velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi konuların eksiksiz düzenlenmesi hem tarafların haklarının korunmasını hem de davanın kısa sürede sonuçlanmasını sağlar. Bu nedenle protokol hazırlanırken hukuki destek alınması ve her hükmün dikkatle kaleme alınması önerilmektedir.