Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer? Evliliklerini karşılıklı anlaşmayla sona erdirmek isteyen eşlerin en çok merak ettiği konulardan biri, boşanma davasının ne kadar sürede sonuçlanacağıdır. Anlaşmalı boşanma, tarafların boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda uzlaşmaları nedeniyle çekişmeli boşanmaya göre daha kısa sürede tamamlanabilen bir dava türüdür.
Anlaşmalı boşanma davası, uygulamada birkaç hafta ile birkaç ay arasında sonuçlanabilir. Ancak kesin bir süre vermek mümkün değildir. Mahkemenin iş yoğunluğu, duruşma günü, boşanma protokolünün eksiksiz hazırlanması ve kararın kesinleşme süreci toplam süreyi etkiler.
Anlaşmalı boşanma, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir. Bu hükme göre evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin boşanma konusunda anlaşması ve hâkimin kanunda belirtilen koşulların gerçekleştiğine kanaat getirmesi gerekir.
Anlaşmalı Boşanma Kaç Günde Sonuçlanır?
Anlaşmalı boşanma davasının ne kadar süreceği, her dosyanın koşullarına göre değişir. Uygun şartların sağlandığı, protokolün eksiksiz olduğu ve duruşma günü kısa sürede alınabilen dosyalarda süreç daha hızlı ilerleyebilir.
Genel olarak şu süreler dikkate alınabilir:
- Dava hazırlığı: Boşanma dilekçesi ve protokolün hazırlanması birkaç gün sürebilir.
- Duruşma günü bekleme süresi: Mahkemenin iş yoğunluğuna göre birkaç hafta veya birkaç ay sürebilir.
- Karar aşaması: Tarafların anlaşması ve şartların uygun bulunması hâlinde mahkeme duruşmada boşanma kararı verebilir.
- Kararın kesinleşmesi: Gerekçeli kararın yazılması, taraflara tebliği ve kanun yolu süreleri toplam süreci uzatabilir.
Bu süreler kesin değildir ve resmî bir ortalamayı ifade etmez. Özellikle boşanma kararının verilmesi ile kararın kesinleşmesi birbirinden farklı aşamalardır.
Anlaşmalı Boşanma Tek Celsede Biter mi?
Evet. Anlaşmalı boşanma davası, gerekli şartlar sağlandığında tek duruşmada sonuçlanabilir. Ancak tek celsede karar verilmesi, boşanmanın aynı gün kesinleşeceği anlamına gelmez.
Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca hâkim, eşleri bizzat dinleyerek boşanma iradelerinin özgürce açıklandığına kanaat getirmelidir. Ayrıca boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında hazırlanan düzenlemeyi uygun bulmalıdır.
Duruşmada taraflardan biri hazır bulunmazsa, boşanma protokolünde eksiklik varsa veya hâkim protokolde değişiklik yapılmasını gerekli görürse süreç uzayabilir.
Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir?
Anlaşmalı boşanma davasının açılabilmesi ve mahkemece kabul edilebilmesi için Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesindeki şartların sağlanması gerekir.
1. Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması zorunludur. Bir yıllık süre, evlilik tarihinden itibaren hesaplanır.
Evlilik bir yılı doldurmamışsa taraflar boşanmak konusunda anlaşmış olsalar bile TMK m. 166/3 kapsamında anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Bu durumda somut olayın koşullarına göre başka bir boşanma sebebine dayanılması gerekebilir.
2. Eşlerin boşanma konusunda anlaşması
Eşler birlikte başvurarak anlaşmalı boşanma davası açabilir veya bir eşin açtığı boşanma davasını diğer eş kabul edebilir.
Ancak yalnızca boşanma konusunda anlaşmak yeterli değildir. Nafaka, maddi ve manevi tazminat, çocukların velayeti ve çocukla kişisel ilişki kurulması gibi konularda da gerekli düzenlemenin yapılması gerekir.
3. Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi
Hâkim, eşlerin boşanma iradelerini özgürce açıkladıklarından emin olmalıdır. Bu nedenle tarafların bizzat dinlenmesi gerekir. Kural olarak yalnızca avukatların duruşmaya katılması, bu şartın yerine getirilmesi için yeterli değildir.
4. Boşanma protokolünün uygun bulunması
Eşlerin hazırladığı anlaşmalı boşanma protokolü, hâkimin denetimine tabidir. Hâkim, özellikle çocukların menfaatlerini gözeterek gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir. Bu değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi hâlinde boşanmaya karar verilebilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Süreci Etkiler mi?
Evet. Anlaşmalı boşanma protokolünün açık, eksiksiz ve hukuka uygun hazırlanması, sürecin gereksiz yere uzamasını önlemeye yardımcı olur.
Protokolde genellikle şu hususlar düzenlenir:
- Boşanma konusunda tarafların ortak iradesi.
- Varsa müşterek çocuğun velayeti.
- Çocukla kişisel ilişki kurulmasının günleri ve koşulları.
- İştirak nafakası ve varsa yoksulluk nafakası.
- Maddi ve manevi tazminat talepleri.
- Mal paylaşımı ve tarafların diğer mali talepleri.
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin düzenlemeler.
Protokolde çelişkili hükümler bulunması, nafaka veya velayet konusunda belirsizlik yaşanması ya da tarafların duruşmada farklı beyanda bulunması mahkeme sürecini uzatabilir.
Özellikle mal paylaşımı, ziynet eşyaları ve diğer alacaklara ilişkin hakların protokolde nasıl düzenlendiği dikkatle değerlendirilmelidir.
Anlaşmalı Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
Anlaşmalı boşanma davasında hâkim duruşmada boşanma kararı verebilir. Ancak kararın açıklanması ile kesinleşmesi aynı şey değildir.
Kararın kesinleşmesi için gerekçeli kararın yazılması, taraflara tebliğ edilmesi ve kanun yolu sürecinin tamamlanması gerekir. İstinaf süresi, kural olarak kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır.
Tarafların kanun yoluna başvurmaması hâlinde, gerekli usul işlemleri tamamlandıktan sonra karar kesinleşir. Kanun yolu hakkından feragat konusunda da kararın tebliği ve ilgili usul kuralları dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle duruşmada boşanma kararı verilmiş olsa bile nüfus kayıtlarına işlenmesi ve hukuki sonuçlarının kesinleşmesi için ek süre gerekebilir.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nerede Açılır?
Anlaşmalı boşanma davası, görevli mahkeme olan aile mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde, kanun gereği belirlenen asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar.
Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesine göre boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
Dava açılırken boşanma dilekçesi, anlaşmalı boşanma protokolü ve gerekli belgeler sunulmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Ücreti Ne Kadardır?
Anlaşmalı boşanma masrafları; başvuru ve karar harçları, gider avansı, tebligat giderleri ve avukatla çalışılması hâlinde avukatlık ücretine göre değişir.
Mahkeme masrafları her yıl güncellenebileceğinden, dava açılacağı tarihte geçerli tutarların kontrol edilmesi gerekir. Avukatlık ücreti ise somut işin kapsamına, taraflar arasındaki anlaşmanın durumuna ve avukatla yapılan sözleşmeye göre belirlenir.
Bu nedenle anlaşmalı boşanma için tek bir sabit toplam maliyet belirtmek doğru olmaz.
Anlaşmalı Boşanma ile Çekişmeli Boşanma Arasındaki Fark
Anlaşmalı boşanmada eşler boşanma ve sonuçları üzerinde uzlaşır. Çekişmeli boşanmada ise boşanma sebebi, kusur, nafaka, velayet veya tazminat gibi konularda uyuşmazlık bulunabilir.
Çekişmeli boşanmada dilekçelerin sunulması, delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi ve gerektiğinde bilirkişi veya uzman incelemesi yapılması gerekebilir. Bu nedenle çekişmeli boşanma davaları çoğunlukla daha uzun sürer.
Anlaşmalı boşanma ise kanuni şartlar sağlandığında daha kısa bir yargılama süreci sunar. Bununla birlikte, taraflar arasındaki anlaşmanın kapsamı ve kararın kesinleşme süreci yine önemlidir.
Sonuç: Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma davası, tarafların tüm konularda uzlaşması ve gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması hâlinde uygulamada birkaç hafta ile birkaç ay arasında sonuçlanabilir. Ancak mahkemenin iş yoğunluğu ve kararın kesinleşme süreci nedeniyle bu süre değişebilir.
Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, tarafların duruşmada bizzat dinlenmesi ve boşanma protokolünün hâkim tarafından uygun bulunması temel şartlardır.
Boşanma sürecinin doğru yürütülmesi için protokolde nafaka, velayet, tazminat ve malvarlığına ilişkin düzenlemelerin dikkatle hazırlanması ve kararın kesinleşme aşamasının takip edilmesi önemlidir.